//header( 'Location: http://annemariemaes.net/' ) ; so-on.annemariemaes.net

so-on.annemariemaes.net

 

 

 

 

 

 

 

NEWS
WOMEN EMPOWERMENT AND ECO-TECHNOLOGICAL SOLUTIONS
BIO
INSTALLATIONS
PERFORMANCES
WORKSHOPS
BLOG : OPENGREENS.NET
TEXTS
LECTURES
STREAMING AUDIO
STREAMING VIDEO
UNAMAS ARCHIVES
LOOKINGGLASS ARCHIVES
UPGRADE!
sitemap
 
    
newsletter
   


 

BACK:
no2pho [from noise to voice] by so-on  

 
notovo/ background [nl]
so-on aka unamas     print
 
Een directe inspiratiebron voor dit project is de vormelijke maar heel poetische benadering van de linguistiek door de lettristen. Deze beweging, opgericht door Isidore Isou en Maurice Lemaitre in de jaren ’40 in Parijs, experimenteerde op een uiterst creatieve en revolutionaire manier met taal, woorden, klanken en letters.
Hieronder volgt een uittreksel uit één van hun manifesten.
In het kader van de NoToVo-installatie vertegenwoordigt deze referentie slechts één invalshoek van het project, nl. de vomelijke deconstructie van de woorden in letters en de ritmische weergave van de losse grafemen binnen een muzikale structuur. De nadruk ligt hier enkel op een directe fonetische [auditieve] benadering van de tekst.


MANIFESTO OF LETTERIST POETRY by Isidore Isou.

“Destruction of WORDS for LETTERS
This does not mean : destroying words for other words. Nor forging notions to specify their nuances. Nor mixing terms to make them hold more meaning.
But it does mean : TAKING ALL LETTERS AS A WHOLE, UNFOLDING BEFORE DAZZLED SPECTATORS. MARVELS CREATED FROM LETTERS (DEBRIS FROM THE DESTRUCTION); CREATING AN ARCHITECTURE OF LETTRIC RHYTHMS; ACCUMULATING FLUCTUATING LETTERS IN A PRECISE FRAME; ELABORATING SPLENDIDLY THE CUSTOMARY COOING; COAGULATING THE CRUMBS OF LETTERS FOR A REAL MEAL; RESUSCITATING THE JUMBLE IN A DENSER ORDER; MAKING UNDERSTANDABLE AND TANGIBLE THE INCOMPREHENSIBLE AND VAGUE; CONCRETIZING SILENCE; WRITING THE NOTHINGNESS.
It is : the role of the poet to advance toward subversive sources. The obligation of the poet to advance in the black and burdened depths of the unknown. The craft of the poet to open one more treasure-room door for the common man.”
Isidore Isou, 1947.



Door de nadruk te leggen op de klankweergave van de letters en woorden wordt de betekenis van de tekst naar de achtergrond geschoven en wordt de toeschouwer een directe esthetische ervaring aangeboden. Alles wordt benaderd vanuit een fysiek [auditief] standpunt. Op deze manier wilden de lettristen een andere sensitiviteit bij het publiek losmaken: een directe en gevoelsmatige audio-ervaring. Ze wilden de poëzie bevrijden van zijn ‘prosa’ [de nadruk op de inhoud zonder in de weergave rekening te houden met de performatieve waarden]. Volgens hen dringen ze op die wijze door tot de kern van poëzie: een doorgeven van quasi ‘onzichtbare’, heel persoonlijke ervaringselementen op een apellerende auditieve basis. Binnen het geheel van de communicatie tussen zender en ontvanger zien ze dit als ‘een fysiek ervaren’ van de synesthetische gevoelens die ronddwalen in de verbeelding van ‘de andere’.

Daar waar de lettristen een 2-way human interaction voorstaan, wordt dit alles binnen het NOTOVO-project echter onderzocht vanuit een digitaal-technologische achtergrond, een 2-way tussen mens en machine. De uitdaging is dat alle ‘speech’ in realtime gerealiseerd wordt door de computer. Er is geen menselijke interactie in de speech-weergave. De bezoeker beïnvloedt echter wel de parameters van de speech-weergave: door de data, gegenereerd door de bewegingssensors van de bezoeker, veranderen de parameters van de fonemen en modifiëren ze op die manier de uitspraak en het ritme van de synthetische stem.

Het is dus uiterst belangriijk een aangepast systeem uit te werken waarbinnen dit concept op een esthetische wijze tot zijn recht komt. Er zal gewerkt worden met technologie die werd ontwikkeld in het spraaklaboratorium van de Université Polytechnique van Mons. De testen die daar tot nog toe werden uitgevoerd met de Mbrola speech synthesizer zijn veelbelovend. Door te werken met het fonemen-systeem, kan een klank tot in de kleinste delen ‘geregisseerd’ worden via een annotatiesysteem van frequenties en pitches.
Een voorbeeld hiervan is het op totaal synthetische wijze gegenereerde lied [naar Charles Trenet]:
tcts.fpms.ac.be/synthesis/maxmbrola/files/MaxMBROLA_phofile.mp3 [male]
tcts.fpms.ac.be/synthesis/maxmbrola/files/MaxMBROLA_NR_phofile.mp3 [female]

Er wordt toegewerkt naar een nieuwe manier van poezie-weergave. De performer [hier de computer] legt de nadruk op de auditieve kwaliteiten van de poezie en/of tekst, in tegenstelling tot een menselijke weergave waar de nadruk meestal gelegd wordt op het weergeven en overbrengen van de juiste semantische betekenis.
In de hier voorgestelde benadering krijgt de tekst de stempel van de performer [de computer] en diens dramatische of performatieve talent, en niet diens intellectuele benadering van het gezegde. De tekst wordt benaderd op een muzikale wijze en volgens een structuur gelijk aan die van muziek. De noten [als symbolen] in een partituur zijn ook ontdaan van alle inhoudelijke betekenis. Maar tussen de woorden, als fonetisch materiaal, en tussen the functionele fonemen-eenheden van ditzelfde materiaal, bestaat er een duidelijke relatie. De link tussen betekenaar en betekenis is arbitrair binnen taal, wat maakt dat een woord als een symbool kan worden gezien [de Saussure en Peirce] terwijl de muzikale noot gezien wordt als vrij van alle arbitraire betekenis: gewoon een fysisch gegeven die een bepaalde gevoeligheid bij ons oproept.
De esthetische waarde wordt hier dus -weliswaar enkel op een eerste niveau- gehaald uit de performance, en deze is verschillend bij elke weergave, keer op keer.

De stem is ons voornaamste middel tot communicatie, en is tegelijkertijd een van de duurzaamste menselijke technologiën die tot expressie komt in spraak en zang. Sinds jaar en dag experimenteren kunstenaars uit verschillende disciplines met dit gegeven.
Nieuwe technieken voor interactie en communicatie tussen mens en computer moeten uitgetest worden binnen nieuwe structuren, net zoals wetenschappelijke ideeën uitgetest worden binnen wetenschappelijke experimenten.
De musique concrète experimenteerde al sinds de jaren ‘40 met klanken afkomstig van ongebruikelijke klankbronnen. Deze klanken waren zorgvuldig uitgekozen en werden achteraf samengebracht volgens electro-akoestische technieken van montage en mixage [Cage, Tudor, Schaeffer, etc.].
De electronische variant hiervan synthetiseert alle klanken door het combineren van frequenties, elk met hun eigen intensiteit, en verlopend binnen een bepaalde tijdsduur. Musique Concrete annoteerd niet volgens het klassieke systeem, en electronische muziek is opgebouwd uit code.

Het is vanuit een esthetische ervaring dat de installatie NoToVo op het eerste niveau moet begrepen worden. Een puur audiovisuele ervaring, een synthetische creatie van klanken en beelden. Maar door dieper door te dringen in de installatie ziet de bezoeker dat hijzelf de esthetische weergave binnen het systeem kan beïnvloeden. En na een tijd zal hij ontdekken dat er ook een tweede, semantisch niveau aanwezig is. Voor het extraheren en interpreteren van woord en beeld, moet er echter met de machine samengewerkt worden.

Eenzelfde experimenteel uitgangspunt geldt voor het beeldonderzoek. Als voorbeeld kunnen hier verschillende realisators [Tony Conrad, Peter Kubelka, de Vasulka’s, Michael Snow, de Whitney-broers e.a.] aangehaald worden die in de loop van de filmgeschiedenis allen in sterke mate beïnvloed werden door de time-based structuur en het ritme van muziek.
De meeste van deze realisators deden een onderzoek naar de vormelijke eigenschappen binnen de filmstructuur en -techniek, waarbij ze de eigenschappen van de verschillende elementen [camera, pellicule, projector en projectiescherm] binnen het systeem uittestten.
Met de ‘flicker movies’ onderzochten Tony Conrad en Peter Kubelka bvb. nieuwe expressievormen op perceptieniveau. Verschillende audiovisuele kunstenaars experimenteerden met deze synesthetische techniek.
Door gebruik van elementaire vormen wordt op een creatieve manier geëxperimenteerd met vormdimensies, diepte, beweging en kleur, waarbij met 2-dimensionele vormen dikwijls 3-dimensionele illusies gecreëerd worden die de ruimte van het projectiescherm te buiten gaan. Op deze manier wordt een universele taal gecreëerd die kort aanleunt bij de ritmisch-complexe taal van de muziek.
De pioniers van de computer-cinema hebben gans hun leven onderzoek gedaan met allerhande nieuwe, analoge en digitale technologieën naar de wisselwerking tussen abstract beeld en klank. Oscillators maakten het technisch mogelijk om een complexe synthetische klanken en beelden te creëren door toedoen van getekende sinusoïede oscillaties. Door het proces van klankspatialisatie kreeg de beweging van het beeld een extra ruimtelijke ondersteuning.
Er werd geëxperimenteerd met willekeurige-getallengenerators en fractalen en met beeldprocessing gegenereerd door mathematisch gecontroleerde machines.

Als deze inspriratiebronnen worden aangehaald voor de vormelijke kant van de installatie, nl. het eerste niveau, willen we hier echter doordringen tot een tweede niveau.
Op welke manier gaan ruimtelijke context en gedrag van de bezoeker de perceptie en de ervaring beïnvloeden, en op welke manier wordt er uiteindelijk betekenis gecreëerd?

Het doorstoten naar dit tweede niveau is in grote mate afhankelijk van de interactie van de bezoeker met de installatie-omgeving, en van diens bewuste participatie. Daar waar op het eerste niveau de installatie op een louter esthetische basis kan beleefd worden, kan in dit tweede niveau een betekenis gehaald worden uit de audiovisuele informatie.

Niveau 01:
- analyse van de tekst, een deconstructie van woorden naar fonemen
- het toekennen van bepaalde frequentie- en pitchwaarden aan de fonemen door de beweging van de bezoeker in de ruimte
- het via een algorithme realtime omzetten van deze getallenwaarden naar een klank- en beeldcompositie
Niveau 2:
- het bewust omgaan van de bezoeker met zijn verplaatsing in de ruimte en daardoor het beïnvloeden van de klank- en beeldcompositie
- het zoeken van de bezoeker naar het convergerend punt waar de informatiestromen samenkomen en het genereren van betekenis.

Deze nieuwe vormen waarbij de bezoeker kan interageren met het systeem op een intuïtieve en procesmatige wijze, moeten onderzocht worden. Op het eerste zicht zal er worden uitgegaan naar het werken met bewegingssensors [acellerometers]. Het werken met motion tracking via een camera is een andere mogelijkheid. De ruimte waarin de bezoeker zich bevindt en de wijze waarop deze ruimte door de bezoeker ervaren wordt, worden een wezenlijk onderdeel van het systeem.

Psychogeografie is de studie van specifieke effecten van de geografische omgeving die, al dan niet in een bepaalde orde, een invloed uitoefenen op de emoties en/of gedrag van het individu. De situationisten verbonden deze benadering [op filosofisch, wetenschappelijk en artistiek gebied] aan het begrip ‘situatie’. In het begrip ‘situatie’ zit de notie van localiteit vervat, dat in de fysica wordt gedefiniëerd als volgt`: voorwerpen die ver verwijderd zijn van mekaar kunnen geen directe invloed uitoefenen op mekaar. Een object kan slechts direct beïnvloedt worden door een ander object wanneer het zich in zijn onmiddellijke omgeving bevindt.
Een van de basisgegevens waar de situationisten, en vooral Guy Debord, rond gewerkt hebben, is het principe van de ‘dérive’ of ‘drifting’: een techniek waarbij een persoon een snelle evolutie maakt doorheen verschillende, variable gemoedstoestanden/ambiances. Deze ‘dérive’s’ vereisen een open en constructief gedrag vanwege het individu en een zich bewustzijn zijn van de psychogeografische effecten.
De idee is dat het op deze manier exploreren en benaderen van een ruimte, deze ruimte zich voor het individu zal openen in zijn voordien niet direct ervaarbare psychogeografische eigenschappen. Deze benadering staat dus haaks op een automatische gedrag van een individu, dat zich meestal telkens volgens eenzelfde parcours beweegt zonder de omgeving en zijn ongekende te exploreren.


 

 
 

so-on --- koolmijnenkaai 30/34 --- 1080 brussels --- belgium
soon♥so-on.annemariemaes.net --- tel +32 2 410 9940